Propozycja rachunku sumienia w oparciu o Regułę św.Benedykta

Rozdział  4: „Narzędzia” dobrych uczynków

1. Przede wszystkim kochać Boga z całego serca i z całej mocy. /Imprimis Dominum Deum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute./

2. Następnie bliźniego, jak siebie samego. /Deinde proximum tamquam se ipsum./

3. Następnie: nie zabijać. /Deinde non occidere./

4. Nie cudzołożyć. /Non adulterari./

5. Nie kraść. /Non facere furtum./

6. Nie pożądać. /Non concupiscere./

7. Nie świadczyć fałszywie. /Non falsum testimonium dicere./

8. Szanować wszystkich ludzi. /Honorare omnes homines./

9. Nie czynić nikomu tego, co tobie niemiłe. /Et quod sibi fieri non vult, alio ne faciat./

10. Wyrzekać się samego siebie, aby iść za Chrystusem. /Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum./

11. Ciało poskramiać. /Corpus castigare./

12. Nie szukać przyjemności. /Delicias non amplecti./

13. Kochać post. /Ieiunium amare./

14. Ubogich wspierać. /Pauperes recreare./

15. Nagich przyodziewać. /Nudum vestire./

16. Chorych nawiedzać. /Infirmum visitare./

17. Zmarłych grzebać. /Mortuum sepelire./

18. Cierpiącym pomagać. /In tribulatione subvenire./

19. Smutnych pocieszać. /Dolentem consolari./

20. Zerwać ze sposobem postępowania tego świata. /Saeculi actibus se facere alienum./

21. Niczego nie przedkładać nad miłość Chrystusa. /Nihil amori Christi praeponere./

22. Nie działać pod wpływem gniewu. /Iram non perficere./

23.  Nie zachowywać urazy. /Iracundiae tempus non reservare./

24. Nie kryć w sercu podstępu. /Dolum in corde non tenere./

25. Nie dawać fałszywego znaku pokoju. /Pacem falsam non dare./

26. Nie schodzić z drogi miłości. /Caritatem non derelinquere./

27. Nie przysięgać, aby przypadkiem nie dopuścić się krzywoprzysięstwa. /Non iurare, ne forte periuret./

28. Prawdę wyznawać sercem i ustami. /Veritate ex corde et ore proferre./

29. Złem za zło nie odpłacać. /Malum pro malo non reddere./

30. Krzywdy nie wyrządzać, a wyrządzone cierpliwie znosić. /Iniuram non facere, sed et factas patienter sufferre./

31. Miłować nieprzyjaciół. /Inimicos diligere./

32. Złorzeczącym nie złorzeczyć, ale raczej ich błogosławić. /Maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere./

33. Dla sprawiedliwości znosić prześladowanie. /Persecutionem pro iustitia sustinere./

34. Nie być pysznym. /Non esse superbum./

35. Ani pijącym zbyt dużo. /Non vinolentum./

36. Ani żarłokiem. /Non multum edacem./

37. Ani ospałym. /Non somnulentum./

38. Ani leniwym. /Non pigrum./

39. Nie szemrać. /Non murmuriosum./

40. Nie obmawiać. /Non detractorem./

41. Nadzieję swoją w Bogu pokładać. /Spem suam Deo committere./

42. Widząc w sobie jakieś dobro, przypisywać je Bogu, nie sobie. /Bonum aliquid in se cum viderit, Deo adplicet, non sibi./

43. Zło zaś uznawać zawsze za własne dzieło i sobie je przypisywać. /Malum vero semper a se factum sciat et sibi reputet./

44. Lękać się dnia sądu. /Diem iudicii timere./

45. Drżeć przed piekłem. /Gehennam expavescere./

46. Całą duszą pragnąć życia wiecznego. /Vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare./

47. Śmierć nadchodzącą mieć codziennie przed oczyma. /Mortem cottidie ante oculos suspectam habere./

48. W każdej chwili strzec swego postępowania. /Actus vitae suae omni hora custodire./

49. Uważać za rzecz pewną, że Bóg patrzy na nas na każdym miejscu. /In omni loco Deum se respicere pro certo scire./

50. Złe myśli przychodzące do serca natychmiast rozbijać o Chrystusa i wyjawiać je ojcu duchownemu. /Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere et seniori spiritali patefacere./

51. Strzec ust swoich od złej i przewrotnej mowy. /Os suum a malo vel pravo eloquio custodire./

52. Nie mieć upodobania w wielomóstwie. /Multum loqui non amare./

53. Nie wypowiadać słów czczych lub pobudzających do śmiechu. /Verba vana aut apta non loqui./

54. Nie lubować się w nadmiernym lub głośnym śmiechu. /Risum multum aut excussum non amare./

55. Słuchać chętnie czytania duchownego./Lectiones sanctas libenter audire./

56. Często znajdować czas na modlitwę. /Orationi frequenter incumbere./

57. Dawne swoje grzechy codziennie ze łzami i wzdychaniem na modlitwie wyznawać Bogu. /Mala sua praeterita cum lacrimis vel gemitu cottidie in oratione Deo confiteri./

58. A na przyszłość poprawić się z tych grzechów. /De ipsis malis de cetero emendare./

59. Nie spełniać zachcianek ciała. /Desideria carnis non efficere./

60. Nienawidzić własnej chęci. /Voluntatem propriam odire./

61. Poleceń opata we wszystkim słuchać, nawet jeśliby on, co nie daj Boże, sam inaczej postępował, mając wówczas w pamięci ten nakaz Pana: „Czyńcie więc i zachowujcie wszystko, co wam polecą, lecz uczynków ich nie naśladujcie”.(Mt 23,2) /Praeceptis abbatis in omnibus oboedire, etiam si ipse aliter, quod absit, agat, memores illud Dominicum praeceptum:”Quae dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite.” (Mt 23,2)/

62. Nie pragnąć, aby nas nazywano świętymi, zanim nimi nie zostaniemy; lecz najpierw świętym zostać, by ta nazwa odpowiadała prawdzie. /Non velle dici sanctum, antequam sit, sed prius esse, quod verius dicatur./

63. Przykazania Boże codziennie w czynach wypełniać. /Praecepta Dei facits cottidie adimplere./

64. Kochać czystość. /Castitatem amare./

65. Nikogo nie nienawidzić. /Nullum odire./

66. Nie zazdrościć. /Zelum non habere./

67. Nie czynić niczego z zawiści. /Invidiam non exercere./

68. Nie lubić kłótni. /Contentionem non amare./

69. Unikać wyniosłości. /Elationem fugere./

70. Starszych szanować. /Et seniores venerare./

71. Młodszych miłować. /Iuniores diligere./

72. W duchu miłości Chrystusowej modlić się za nieprzyjaciół. /In Christi amore pro inimis orare./

73. Jeśli zdarzy się jakaś kłótnia, pojednać się przed zachodem słońca. /Cum discordante ante solis occasum in pacem redire./

74. I nigdy nie tracić ufności w miłosierdzie Boże. /Et de Dei misericordia numquam desperare./

75-76. Oto są środki postępu duchowego. Jeżeli zasady te będziemy nieustannie, we dnie i w nocy wypełniać i jeżeli w dzień sądu zyskają one uznanie, wówczas otrzymamy od Pana nagrodę, którą On sam obiecał: „Czego oko nie widziało, ani ucho nie słyszało… jak wielkie rzeczy przygotował Bóg tym, którzy Go miłują” (1 Kor 2,9). /Quae haec sunt instrumenta artis spiritalis. Quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta et in die iudicii reconsignata, illa mercedes nobis a Domino reconpensabitur, quam ipse promisit: „Quod oculus non vidit necauris audivit, quae praeparavit Deus his, qui diligunt illum”( 1 Kor 2,9)./